ประวัติตำบลนาแก :
ตำบลนาแกเป็นตำบลเก่าแก่มีมานานแล้ว แต่ชื่อนาแก เป็นชื่อใหม่ คือเมื่อมีการตั้งตำบลในสมัยรัชกาลแห่งกรุงรัตนโกสินทร์คนที่อาศัยในเขตนี้เห็นว่าหัวไร่ ปลายนา มีต้นสะแกมากที่สุด จึงเอาคำมาว่า นา กับต้นสะแก มารวมกันเป็น นาแก สืบมาตราบเท่าทุกวันนี้
เดิมทีเดียวตำบลนาแก มีความเจริญรุ่งเรืองแถบบ้านแม่แป้น ( หมู่ 5) และบ้านแม่ฮ่าง (หมู่ 4) ที่บริเวณดังกล่าวกว้างขวางมาก เป็นเมืองโบราณชื่อว่า เวียงแป้น ปัจจุบันยังปรากฏซากปรักหักพังอยู่ทั่วไป ภูมิประเทศใกล้ภูเขา มีต้นน้ำลำธารใส ไหลเย็น พืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ที่นี่มีเรื่องเล่าว่า เป็นเมืองเก่าแก่สมัยขอมเรืองอำนาจ สังเกตได้จากโบราณสถานสิ่งก่อสร้าง และพระพุทธรูปเป็นศิลปะขอม ต่อมาได้เป็นเมืองรุ่งเรืองรุ่นราวคราวเดียวกันกับเมืองเวียงบน คือ อำเภองาว ปัจจุบันเฉพาะที่บ้านแม่ฮ่างเป็นเมืองเก่าสมัยคนไทยอพยพมาจากเมืองเชียงแสน ได้มาสร้างบ้านแปงเมืองอยู่ที่นี่ราว พ.ศ. 1702 บริเวณนี้เคยเรียกว่า เวียงแป้น วัดเก่าแก่มีเหลือแต่ซาก ได้แก่ วัดพรหมมินทร์ วัดกู่ผาเฮือน (ที่แม่หิน) เคยมีเรื่องเล่าขานกันว่า บริเวณบ้านแม่แป้น แม่ฮ่าง มีต้นเสียงพิณพาทย์ เสียงปี่ เสียงซึง ประโคมขับกล่อมอยู่ระงมทั่วป่า โดยเฉพาะวันพระวันโกน คนรุ่นต่อมาไม่มีใครกล้าเข้ามาอาศัย จึงปล่อยให้รกร้างว่างเปล่า อยู่เป็นเวลานาน
สำหรับหมู่ 1 บ้านทุ่งศาลา เล่ากันว่า อดีตมีชื่อเรียกกันว่า เวียงศีระ และหมู่ 2 บ้านหนองเหียง เดิมในอดีตมีการพบเขียงทองคำในบริเวณนี้ จึงเรียกกันว่า หนองเขียง และปัจจุบันได้ตั้งชื่อหมู่บ้านเพี้ยนมาเป็น บ้านหนองเหียง
ต่อมาเมื่อมีการตั้งบ้านเมือง หัวหน้าคนไทยที่มาตั้งถิ่นฐาน คนแรก นามว่า พ่อแสนวงค์ ลูก ๆ หลาน ๆ ที่ปกครองต่อ ๆ มามี ท้าวมาลัย เล่ากันว่าท่านผู้นี้มีอุปนิสัยรักสวย ใจคอเยือกเย็น ราว พ.ศ. 2445 เมื่อมีการตั้งเจ้าแคว้น ชาวบ้านจึงเลือกเท้ามาลัยขึ้นเป็น (เจ้าแคว้น เทียบได้กับ กำนัน ) ต่อมาท้าวมาลัย ได้เป็นว่าที่ ขุนนาแกกิติลักษณ์ เป็นต้นตระกูลของนามสกุล ใจเย็น
*** เอกสารอ้างอิง จากประวัติศาสตร์ รวบรวมโดย โพธิ์แซมลำเจียก พ.ม. , น.พ. ***
ที่ตั้ง :
ตำบลนาแก จัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล ตามประกาศลงวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2539 ตั้งอยู่ หมู่ที่ 2 บ้านหนองเหียง ตำบลนาแก อำเภองาว จังหวัดลำปาง อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภองาว เป็นระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร พื้นที่ทั้งหมด 73,973.750 ไร่ หรือ 118.358 ตารางกิโลเมตร
อาณาเขต :
| ทิศเหนือ |
ติดต่อกับพื้นที่ |
ตำบลปงเตา อำเภองาว จังหวัดลำปาง |
| ทิศใต้ |
ติดต่อกับพื้นที่ |
ตำบลหลวงใต้ อำเภองาว จังหวัดลำปาง |
| ทิศตะวันออก |
ติดต่อกับพื้นที่ |
ตำบลบ้านแหง อำเภองาว จังหวัดลำปาง |
| ทิศตะวันตก |
ติดต่อกับพื้นที่ |
ตำบลทุ่งผึ้ง อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง |

เขตการปกครอง :
ตำบลนาแก แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 หมู่บ้าน ได้แก่
หมู่ที่ |
ชื่อหมู่บ้าน |
ผู้ใหญ่บ้าน |
สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลนาแก |
1 |
บ้านทุ่งศาลา |
นางกนิษฐา บุตรแก้ว |
นายเจริญ สำราญจิตต์ |
นางกนกอร สุวรรณาลัย |
2 |
บ้านหนองเหียง |
นางลัดดาวัลย์ ชัยคำ |
ร.ต.ประวัติ ธรรมศร |
นายนคร บุญแก้ว |
3 |
บ้านนาแก |
นายเหมือน งามสวย |
นายชัยยุทธ ยินดี |
นายสนั่น ทานันท์ |
4 |
บ้านแม่ฮ่าง |
นายอรุณ เยละ |
นายสมศักดิ์ ยอดคีรีธงชัย |
นายประเวท ปิ่นเงิน |
5 |
บ้านแม่แป้น |
นายสวิง กะฐิน |
ด.ต.เฉลิมพล นนทมาลย์ |
นายนวล เรือนนาค |
6 |
บ้านสันติสุข |
นายคำมา ขวัญธนเกตุ |
นายหย่าหลุ่ม มาเยอะ |
นายพรหมมินทร์ กสิกรรุ่งเรือง |
จำนวนประชากร :
หมู่ที่ |
ชื่อหมู่บ้าน |
จำนวนครัวเรือน |
ชาย (คน) |
หญิง (คน) |
รวม (คน) |
1 |
บ้านทุ่งศาลา |
134 |
222 |
232 |
454 |
2 |
บ้านหนองเหียง |
323 |
493 |
502 |
995 |
3 |
บ้านนาแก |
139 |
238 |
227 |
465 |
4 |
บ้านแม่ฮ่าง |
196 |
360 |
345 |
705 |
5 |
บ้านแม่แป้น |
230 |
403 |
373 |
776 |
6 |
บ้านสันติสุข |
75 |
176 |
167 |
343 |
รวม |
6 หมู่บ้าน |
1,097 |
1,982 |
1,846 |
3,738 |

|